Nhiều ngộ nhận về Đại h��c Harvard

Có lẽ Harvard là ngôi trường có tương đối nhiều dữ liệu thất thiệt nhất như: cấp những học bổng hàng tỷ đồng, sinh viên "siêu nhân", những lịch học không tưởng, và đội ngũ giáo sư đầy tâm huyết giúp học sinh tiến lên cực đỉnh kiến thức chỉ trong một vài tháng đến 1-2 năm lưu học. nhiều tháng ngày học tập và nghiên cứu của tôi ở Harvard tuy rất ngắn (17 tháng), cơ mà đủ để trải nghiệm và làm rõ một vài ngộ nhận phổ biến rộng rãi ngày nay về đại học danh tiếng - tiếng tăm hàng đầu thế giới này.

Anh Nguyễn Phúc Anh học và tìm hiểu tại Viện Harvard Yenching (Mỹ).

Không có chuyện Harvard cấp học bổng tỷ vnđ và mời sinh viên học

Harvard với tư cách trường thuộc Ivy League không cấp học bổng cho bất cứ sinh viên nào vào học đại học (undergraduate). tuy nhiên, nếu gđ sinh viên có mức tiền công dưới 65.000 đôla một trong những năm thì trường sẽ giúp đỡ trăm phần trăm chi phí học tập, ăn nằm trong suốt quãng thời gian học ở trường (financial aid). tất cả g/đình sinh viên việt nam thuộc diện "thu nhập thấp" nên dĩ nhiên anh chị sẽ được tương hỗ ngân sách tài chính của Harvard.

Không có chuyện đại học này cấp học bổng các tỷ vnđ hay "mời" các bạn vào học vì trình độ của các bạn nổi bật hơn những sinh viên khác tại Harvard. các bạn phải xin, phải tương phản, đấu đá để "được" Harvard chọn. khi được chọn, bạn có muốn học tại Harvard hay không, trường cũng chả quan tâm, "vắng mợ thì chợ vẫn đông". Tờ giấy báo trúng tuyển rất khác một lá thư mời với rất là nhiều đài thọ như mường tượng của đa số mọi người.

Sinh viên Harvard ra trường ko dễ dàng tìm ra công việc như ý

Tấm bằng từ Harvard rất danh giá. Điều đó hoàn toàn đúng về tổng trị giá học thuật. thế nhưng có một thực tại là mới đây việc có một tấm bằng đẳng cấp không đảm bảo có một năng lực thứ hạng để kiếm tìm được vị thế xứng đáng trong xã hội. Việc học tại Đại học Harvard cũng ko đảm bảo sẽ có một công việc đúng chuyên ngành sau khi ra trường.

Xu hướng thực dụng chủ nghĩa của thị trường lao động và quá trình toàn cầu hóa thời cơ công việc ở Mỹ, dẫn đến ý nghĩa - giá trị của một vài ngành học tại Harvard bị suy giảm. Sinh viên những ngành này ra trường thất nghiệp hoặc buộc phải làm nhiều công việc không đúng với chuyên ngành. Có người đã phải làm trong Starbucks ở Quảng trường Harvard cả năm trời để trang trải đời sống - sinh hoạt phí đắt đỏ, trong khi chờ tìm việc làm thích hợp. rất nhiều sinh viên Harvard không tìm thấy việc ở Mỹ, phải dạt sang những nước khác hoặc đi sang châu Á vẫn sẽ kiếm tìm thời cơ học tập, nghiên cứu cũng như để mưu sinh.

Theo dõi và nói chuyện với các cựu sinh viên trên màng lưới của Harvard, tôi nhận thấy những cựu sinh viên trường này sau khi tốt nghiệp, tìm cách sang Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc làm thầy giáo dạy tiếng Anh và tìm cách triển khai xây dựng tiền đồ sau một quãng thời gian dài tìm và thử việc tại Mỹ không thành công.

Harvard là đại học tên tuổi bậc nhất thế giới và là niềm mơ ước của các học trò, sinh viên.

Sinh viên Harvard ko tự sát vì áp lực học tập

Sức khỏe tâm thần của sinh viên là bài toán nhức nhối nhiều năm, gây ra các tranh cãi trong nội bộ cộng đồng Harvard. Harvard Crimson, tờ nhật trình đại học của Harvard đã khảo sát về các vụ tự tử diễn ra ở Harvard từ 2007 đến 2012. Họ thấy được tỷ lệ sinh viên chính quy của trường tự vẫn đ/biệt cao. Cứ 100.000 sinh viên Harvard thì có gần 24 người tự tử. đa số mọi người nghĩ rằng stress học tập và bài vở là duyên do chính. mặc dù thế hiện tại ko đơn thuần vậy.

Phỏng vấn những sinh viên Harvard từng có ý định tự tử hoặc tự tử hụt, người ta thấy được, căng thẳng về thành công tốt đẹp là căn nguyên hàng đầu dẫn đến hành vi tự sát. Lặp đi lặp lại trong câu chuyện của các sinh viên này là các ám ảnh về việc họ phải làm như thế nào để ko thất bại, rằng họ phải thành công tốt đẹp, phải thành lãnh đạo, phải kiếm được một khoản tiền xứng đáng với vị thế Harvard của mình.

Hỏi chuyện các bạn bè đang học ở Harvard, tôi mơ hồ cảm nghĩ, môi nơi học tập đường ở Harvard kiệt sức có bài toán. Harvard hình như ko có chỗ cho kẻ yếu, ko có chỗ cho kẻ thất bại, và nó dành một góc cô lập con con dành tặng những kẻ nổi loạn nhân tài. Còn lại khắp nơi đều là sườn mặt toàn thắng. Mọi sinh viên tại Harvard, dù sáng dạ hay ko thông minh, dù xuất thân từ bất cứ tình cảnh nào, đều cần và phải khoác lên mình một chiếc mặt nạ, hành xử như một sinh viên thành công, như nhiều nhà lãnh đạo ko thiếu sót hay những vĩ nhân đổi thay, cứu thế giới.

Với nhiều sinh viên của Harvard, trước lúc đến đây học, họ là "một ai đó", "một con cá lớn trong cái bể con con". Sau khi đến Harvard, họ cảm nhận thấy "mình chẳng là ai cả", thành công của mình cũng chẳng có gì nổi bật hơn so với các người xung quanh. áp lực phải thành công, phải thành "xịn nhất" ko dễ dàng gì vượt qua với những sinh viên năm trước hết, thứ hai, gây ra chứng trầm cảm và tệ nhất là thúc đẩy hành vi tự sát.

Bằng cử nhân, thạc sĩ của Harvard rộng mở ko tương đồng bằng chính quy

Không chỉ là đại học bậc nhất, Harvard còn là cỗ máy kiếm tiền đồ sộ bằng uy tín huấn luyện và cả danh tánh. Họ mở các chương trình tập huấn như: trường Harvard mở thêm, trường mùa hạ, chương trình bàn luận sinh viên, chương trình sinh viên đ.biệt. nhiều chương trình này cũng cấp văn bằng cớ chỉ dù thế ko có giá trị ý nghĩa tương đương như các chương trình huấn luyện cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ chính thống của Harvard.

Đơn cử văn bằng của Trường Harvard rộng mở (Harvard Extension School). Một ứng viên tốt nghiệp đại học đất nước việt nam với học lực trung bình, thậm chí bình quân trung bình yếu, nếu vượt qua một vài vòng xét duyệt hồ sơ giấy tờ dễ dàng với những điều kiện chí ít, chấp nhận dành ra rất rất nhiều tiền để tham dự trường Harvard rộng mở, sẽ được nhận vào học.

Hầu như chẳng ai xin vào Trường Harvard mở thêm mà bị chối bỏ cả. Hình thức học của trường này là học trực tuyến qua Internet kết hợp với học tại các cơ sở của Trường Harvard mở mang. Suốt khóa, học viên thường học 3 đến 4 môn. Sau thời gian ngắn học tập, nếu điểm nhàng nhàng nhiều môn học ko quá thấp, họ được tốt nghiệp và nhận bằng "cử nhân" (A.L.B), "thạc sĩ" (A.L.M) của trường.

Dĩ nhiên, học viên tốt nghiệp từ Trường Harvard mở rộng thêm không thể và cũng ko nên "liều mạng" nhận mình là cử nhân và thạc sĩ Harvard như nhiều bạn được tập huấn ở chương trình giáo dục chính thống khác của Harvard. một số bạn tại đất nước việt nam nên chừng đỗi hơn khi nhận mình là cử nhân, thạc sĩ của Harvard.

Harvard chẳng phải thiên đường cho người lao động

Hình ảnh các người làm việc cho Harvard đầy bài bản, được trả lương cao, đãi ngộ tốt, xứng đáng với danh tiếng của một đại học giàu nhất thế giới ko phải lúc nào cũng đúng. Cách đây mấy tuần, một vụ đình công của nhân viên công tác ở nhà ăn của Harvard (vụ Local 26) khiến dư luận Mỹ băn khoăn vấn đề vì sao một đại học giàu sang số một thế giới lại có chế độ đãi ngộ nghèo nàn và bỏ mặc người cần lao đến như vậy. Việc Harvard thải hồi tấn sĩ Kimberly Theidon, khoa Nhân loại học vì đã đứng lên bảo tồn nạn nhân bị tiến công tình dục trong trường (năm 2014) cũng cho thấy rằng các góc cạnh không đích thật rõ ràng - rành mạch của nhà trường.

Theo nhật báo Harvard Crimson và nhiều san sẻ của giảng viên, nghiên cứu viên đã và đang công tác tại Harvard cho thấy, họ bị trầm cảm hoặc trải đời qua các tín hiệu tiêu cực về tâm lý. Đây là hậu quả của môi trường làm việc áp lực cao, tương phản gay gắt của Harvard. stress giảng dạy, nghiên cứu và ban bố, sức ép tìm kiếm nguồn tài trợ cho tìm hiểu, thậm chí áp lực tài chính để chi trả sinh hoạt phí đắt đỏ của thành phố Cambridge đè nặng lên vai các giảng sư, tìm hiểu viên sau tiến sĩ của đại học bậc nhất thế giới này.

Gần đây, xu hướng của nhiều đại học Mỹ nhìn chung và Harvard nói riêng, nghiêng về mở mang và thuê thêm nhiều vị trí "ngoài biên chế" thay thế mở mang "biên chế" khiến áp lực lên nhiều giảng viên trẻ hoặc nghiên cứu viên sau tấn sĩ càng trở lên nặng nề.

Nhờ tài trợ hào phóng của Viện Harvard Yenching, tôi có cơ hội được học và nghiên cứu ở Harvard trong một khoảng thời gian không dài, nhưng vừa đủ để học được các điều, bớt đi được các ngộ nhận. Một điều mà tôi học được và sẽ mãi tâm niệm là "Harvard thật đẹp, cơ nhưng mà không đẹp như mơ".

Nguyễn Phúc Anh
Visiting fellow 2015-2016 của viện Harvard Yenching
Nghiên cứu sinh Nhân loại học Xã hội của Đại học Thủ đô Tokyo (Nhật Bản)

>>Nghiên cứu sinh VN: 'Nói sinh viên Harvard học đến 4h30 là hài hước'
>>Tranh bao biện xung quanh câu chuyện 'Harvard, 4 rưỡi sáng'